
Yayınlar.
Danıştayın 24.06.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan E:2020/9 K:2020/2 sayılı Kararı’nda, bölge idare mahkemesi dava daireleri arasındaki karar aykırılığının giderilmesi istemi değerlendirilmiş
bilgiden fazlası
Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıların işyerindeki kısa çalışmasının sona ererek aynı işyerinde haftalık normal çalışma sürelerine dönmeleri ve nakdi ücret desteğinden yararlanan sigortalılar için haftalık normal çalışma süresine dönülmesi durumunda özel sektör işverenlerine bu sigortalılardan dolayı 31.12.2020 tarihini geçmemek üzere kısa çalışmanın/nakdi ücret desteğinin sona erdiği tarihi takip eden aydan itibaren üç ay süreyle, kısa çalışma ödeneği/nakdi ücret desteği alınan aylık ortalama gün sayısı kadar, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan işçi ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında prim desteği sağlanmasına ilişkin uygulama esasları açıklanmıştır.
28.07.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7252 sayılı Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen geçici 26’ncı madde uyarınca;
4447 sayılı Kanunun geçici 23’üncü maddesi kapsamında 01.07.2020 tarihinden önce kısa çalışma başvurusunda bulunan özel sektör işyerlerinde kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıların işyerindeki kısa çalışmasının sona ererek aynı işyerinde haftalık normal çalışma sürelerine dönmeleri,
4447 sayılı Kanunun geçici 24’üncü maddesi kapsamında 01.07.2020 tarihinden önce başvuruda bulunarak nakdi ücret desteğinden yararlanılması ve nakdi ücret desteğinden yararlanan sigortalı için haftalık normal çalışma süresine dönülmesi
Durumunda özel sektör işverenlerine bu sigortalılardan dolayı 31.12.2020 tarihini geçmemek üzere kısa çalışmanın/nakdi ücret desteğinin sona erdiği tarihi takip eden aydan itibaren üç ay süreyle, kısa çalışma ödeneği/nakdi ücret desteği alınan aylık ortalama gün sayısı kadar, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan işçi ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında prim desteği sağlanaca hükme bağlanmıştı.
Bu defa, 27.08.2020 tarihinde 01.08.2020 tarihi itibariyle geçerli olmak ve yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girmek üzere Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 2020/35 sayılı Genelge yayımlanarak, kısa çalışmayı sona erdirip normal çalışma düzenine geçen işverenlere yönelik olarak sağlanan prim desteğine ilişkin uygulama esasları açıklanmıştır.
Sözü edilen uygulama esaslarının detayları özetle aşağıdaki gibidir.
Destekten Yararlanılabilmesi İçin Genel Şartlar
a) Sigortalının kısa çalışma ödeneğinden/nakdi ücret desteğinden yararlanması ve işyerinde haftalık normal çalışma süresine dönmesi
Prim desteğinden yararlanılabilmesi için, işverenin destek kapsamında bildireceği sigortalının;
4447 sayılı Kanunun geçici 23 üncü maddesi kapsamında koronavirüs (Covid-19) kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma ödeneğinden yararlanmış olması ya da 4447 sayılı Kanunun geçici 24 üncü maddesi kapsamında nakdi ücret desteğinden yararlanmış olması ve
Kısa çalışma ödeneğinden/nakdi ücret desteğinden yararlandığı işyerinde haftalık normal çalışma süresine dönmesi
Gerekmektedir. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıdan dolayı destekten yararlanılabilmesi için, bu sigortalının işyerindeki kısa çalışmasının sona ererek aynı işyerinde haftalık normal çalışma süresine dönmesi gerekmektedir.
Kısa çalışma ödeneğinden/nakdi ücret desteğinden yararlanan sigortalılara ilişkin bilgiler Türkiye İş Kurumunca Sosyal Güvenlik Kurumuna web servis aracılığıyla sağlanacaktır.
b) İşyerinin özel sektör işverenine ait olması
Prim desteğinden ihale konusu iş üstlenen işyerleri hariç olmak üzere özel sektör işverenlerine ait işyerlerinde çalışan sigortalılardan dolayı yararlanılabilecek olup, bahse konu prim desteği 5335 sayılı Kanunun 30/2. maddesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışan sigortalılar hakkında uygulanmayacaktır.
Buna göre;
Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklara ait işyerlerinde çalıştırılan sigortalılardan dolayı
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki alım ve yapım işleri, 4734 sayılı Kanunun 3’üncü maddesi kapsamında istisna olan alım ve yapım işleri ile uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işlerinde/işyerlerinde çalıştırılan sigortalılardan dolayı
Bu destekten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş üstlenen işyeri işverenleri, mahiyet kodu (1) veya (3) olarak tescil edilmiş işyerleri ya da resmi nitelikte olduğu halde mahiyet kodu (2) veya (4) olarak tescil edilmiş işyeri işverenleri ile 5335 sayılı Kanunun 30’uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlarına ait işyerleri bahse konu destekten yararlanamayacaktır.
Ayrıca, 5510 sayılı Kanunun Ek 9’uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında ev hizmetlerinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenler bu destekten yararlanamayacaktır.
Buna karşın, alt işverenler, kapsama giren sigortalılarından dolayı anılan maddede belirtilen diğer şartları sağlamaları kaydıyla prim desteğinden yararlanabilecek olup prim desteğinden yararlanılmasında, asıl işveren ve alt işverenler ayrı ayrı değerlendirilecektir.
c) Aylık prim ve hizmet belgelerinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin SGK’ya verilmesi
Prim desteğinden yararlanılabilmesi için 07252 kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinin/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin SGK’ya verilmiş olması gerekmektedir.
Bu destek hükümleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar, aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler, staja tabi tutulan öğrenciler ile üniversitelerde kısmi zamanlı çalıştırılan öğrenciler, Türkiye İş Kurumunca düzenlenen eğitimlere katılan kursiyerler, harp malulleri ile 3713 ve 2330 sayılı Kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alanlardan yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına tabi olanlar, yalnızca işsizlik sigortasına tabi olanlar, yurt dışında çalışanlar, doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği alanlar, ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular ve iş kaybı tazminatı alanlar hakkında uygulanmayacağından, 2- 7- 12- 14- 19- 20- 21- 22- 23- 28- 39- 41- 42- 43- 45- 4647- 48- 49- 50- 90- 91- 92 no.lu belge türü seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgeleri için 07252 kanun numarası seçilemeyecektir.
Prim Desteğinden Yararlanma Süresi
Söz konusu destekten, kapsama giren sigortalılardan dolayı 31.12.2020 tarihini geçmemek üzere kısa çalışmanın/nakdi ücret desteğinin sona erdiği tarihi takip eden aydan itibaren üç ay süreyle her bir ay için;
Kısa çalışma ödeneği alan her bir sigortalı için kısa çalışma ödeneği aldığı aylık ortalama gün sayısı,
Nakdi ücret desteğinden yararlanan her bir sigortalı için nakdi ücret desteği aldığı aylık ortalama gün sayısı,
Kadar yararlanılacaktır.
İşsizlik Sigortası Fonundan Karşılanacak Prim Desteği Tutarı
Prim desteği kapsamında işe alınan sigortalıların 5510 sayılı Kanunun 82’nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında her ay bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle işverene prim desteği sağlanacak ve destek tutarı İşsizlik Fonundan karşılanacaktır.
Örnek: Destek kapsamına giren sigortalı (M)’nin 2020/Ağustos, Eylül ve Ekim ayları için destekten yararlanacağı, ilgili aylarda kısa çalışma ödeneği aldığı aylık ortalama gün sayısının 20 olduğu ve bu aylarda prim ödeme gün sayısının 30, prime esas kazancının da 3.000,00 TL olduğu varsayıldığında;
Her ay için;
3.000,00 * % 37,5 = 1.125 TL destek öncesi işverence ödenmesi gereken sigorta primi ve işsizlik sigortası primi tutarı,
20* 98,10= 1.962 * % 37,5=735,75 TL destekten yararlanılacaktır.
Bu durumda, destek sonrası işveren tarafından ödenmesi gereken prim tutarı;
1.125-735,75 = 389,25 TL olacaktır.
Destekten Yararlanmak Amacıyla Yapılacak Olan Başvurunun Şekli
Düzenleme kapsamına giren sigortalılardan dolayı prim desteğinden yararlanılabilmesi için, işverenlerce e-SGK kanalıyla başvuruda bulunulması gerekmektedir. İşverenlerce kapsama giren sigortalılara ilişkin yapılacak başvurular, www.sgk.gov.tr adresinden giriş yapılmak suretiyle erişilen “e-SGK/İşveren/İşveren Sistemi/Teşvikten Faydalanılacak Sigortalı Tanımlama” ekranlarında yer alan “4447 Sayılı Kanun Geçici 26. Madde Desteği” menüsü vasıtasıyla yapılacaktır.
Söz konusu ekranlar vasıtasıyla yapılacak olan tanımlama işlemleri sırasında tanımlama tarihi itibarıyla;
4447 sayılı Kanunun geçici 23’üncü maddesi kapsamında 1/7/2020 tarihinden önce kısa çalışma başvurusunda bulunan işyerinde destek kapsamında bildirilecek sigortalının kısa çalışma ödeneğinden yararlanılıp yararlanmadığı,
4447 sayılı Kanunun geçici 24’üncü maddesi kapsamında 1/7/2020 tarihinden önce nakdi ücret desteği başvurusunda bulunan işyerinde destek kapsamında bildirilecek sigortalının nakdi ücret desteğinden yararlanıp yararlanmadığı,
Kısa çalışmanın/nakdi ücret desteğinin sona erip ermediği,
Kısa çalışma ödeneği alan sigortalının kısa çalışma ödeneği aldığı aylık ortalama gün sayısı,
Nakdi ücret desteğinden yararlandırılan sigortalının nakdi ücret desteği aldığı aylık ortalama gün sayısı,
Türkiye İş Kurumundan web servis suretiyle temin edilecektir.
İşverenlerce e-SGK kanalıyla yapılacak olan tanımlamalar sırasında, kapsama giren sigortalılara ilişkin yukarıda belirtilen kontroller sistem tarafından elektronik ortamda yapılacağından, sigortalılara ilişkin tanımlama işleminin onaylanması halinde, bu nitelikteki sigortalılar için sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerine herhangi bir belge ibraz edilmesine gerek bulunmayacaktır.
Aylık Ortalama Gün Sayısının Hesaplanması ve İlgili İşlemler
a) Kısa çalışma ödeneği aylık ortalama gün sayısı
Koronavirüs (Covit-19) kapsamında kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıların kısa çalışma ödeneği aylık ortalama gün sayısının hesabı, Cumhurbaşkanı Kararları kapsamındaki uzatma da dahil olmak üzere 4447 sayılı Kanunun geçici 23’üncü maddesi kapsamındaki kısa çalışma ödeneği ödeme gün sayısı ile kısa çalışma süresi esas alınmak suretiylebelirlenir. Kısa çalışma süresi gün sayısı, 01.07.2020 tarihinden önce yapılan ilk ödemenin başlama ve bitiş tarihi (bu tarihler dahil) arasındaki takvim gün sayısı ile Cumhurbaşkanı Kararlarıyla uzatılan döneme ilişkin kısa çalışma başlama ve bitiş tarih aralığındaki takvim gün sayısının toplamından oluşan gün sayısıdır.
Kısa çalışma ödeme gün sayısı da Kısa Çalışma Süresi içinde kısa çalışma ödeneği olarak ilgiliye yapılan net ödeme gün sayısı toplamıdır. Kısa çalışma ödeneği aylık ortalama gün sayısı, Kısa Çalışma Ödeneği Ödeme Gün Sayısının 30 gün ile çarpımı sonucu elde edilen tutarın Kısa Çalışma Süresi Gün Sayısına oranı ile elde edilir. Zorlayıcı sebeplerle işyerinde kısa çalışma yapılması halinde, kısa çalışma ödemesi yapılamayan 4857 sayılı Kanunun 24’üncü maddesinin (III) numaralı bendinde ve 40’ıncı maddesinde öngörülen bir haftalık süre başlama ve bitiş tarihi (bu tarihler dahil) arasındaki takvim gün sayısına dahil edilmez.
b) Nakdi ücret desteği süresi gün sayısı
4447 sayılı Kanunun geçici 24’üncü maddesi kapsamında 01.07.2020 tarihinden önce başvuruda bulunarak nakdi ücret desteğinden yararlandırılan sigortalının nakdi ücret desteği süresi gün sayısı, nakdi ücret desteği olarak ödeme yapılan ayların takvim gün sayısı toplamından oluşan gün sayısıdır. Nakdi ücret desteği ödeme gün sayısı da Nakdi Ücret Desteği Süresi içinde nakdi ücret desteği olarak ilgiliye yapılan net ödeme gün sayısı toplamıdır. Nakdi ücret desteği aylık ortalama gün sayısı, Nakdi Ücret Desteği Ödeme Gün Sayısının 30 gün ile çarpımı sonucu elde edilen tutarın Nakdi Ücret Desteği Süresi Gün Sayısına oranı ile elde edilir.
c) Diğer Özellikli Durumlar
Kısa çalışma veya nakdi ücret desteği süresi gün sayısı toplamı 30 günden daha az olan hallerde ödeme yapılan gün sayısı toplamı Aylık Ortalama Gün Sayısı olarak esas alınır. Gün sayısının hesaplanmasına ilişkin diğer özellikli durumlara ilişkin esaslar şu şekildedir:
Kısa çalışma ödeneğinden yararlananların nakdi ücret desteğinden de yararlandığı hallerde Aylık Ortalama Gün Sayısı, kısa çalışma süresi ve nakdi ücret desteği süresi gün sayısı toplamı ile ödenek ödeme gün sayısı toplamları alınmak suretiyle belirlenir.
Cumhurbaşkanı Kararlarıyla uzatılan kısa çalışma uygulamasından en az bir gün süreyle yararlananlar için kısa çalışmanın sona erdiği tarih olarak Cumhurbaşkanı Kararlarıyla uzatılan kısa çalışma uygulamasından yararlanılan kısa çalışma bitiş tarihi esas alınır.
Aylık Ortalama Gün Sayısının küsuratlı çıkması halinde, yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve üzerinde olan kesirler ise tama iblağ edilir. Buna göre, aylık ortalama gün sayısının küsurat kısmı 0,01 ila 0,49 arasında ise 0 (sıfır) olarak dikkate alınır, 0,50 ila 0,99 arasında ise tama iblağ edilir.
Teşvik kapsamında kullanılan Aylık Ortalama Gün Sayısında, kısa çalışma bitiş tarihinde yapılan güncellemelerden kaynaklanan değişiklikler hariç olmak üzere herhangi bir nedenle değişiklik olması halinde söz konusu değişiklikler dikkate alınmaz.
Aynı ayda birden fazla işyerinde çalışıyorken kısa çalışma ödeneği/nakdi ücret desteği uygulamasından yararlanılan sigortalılar için hesaplanan Aylık Ortalama Gün Sayısı kadar her iki işveren de teşvik hükümlerinden yararlanabilir.
Teşvik uygulamasından yararlanılan dönemde aynı sigortalı için kısa çalışma ödeneği veya nakdi ücret desteği ödenmez.
Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıların haftalık normal çalışma sürelerine dönmeleri durumunda bu sigortalılardan dolayı destekten yararlanabilmesi için bu sigortalıların çalıştıkları işyerindeki kısa çalışmalarının sona ermesi gerekmektedir.
Diğer Hususlar
Uygulamaya ilişkin diğer esaslar ise aşağıdaki gibidir:
İşsizlik Fonu tarafından işverene sağlanan sigortalı hissesine karşılık gelen destek tutarının sigortalıya ödenmesi, sigortalı tarafından işverenden talep edilemez.
Prim desteği kapsamında olmasına rağmen, bu destekten yararlanmayan işverenlerce sonradan geriye yönelik yararlanmak üzere talepte bulunulması halinde, 2018-17 sayılı SGK Genelgesinde açıklanan usul ve esaslar doğrultusunda, geriye yönelik prim desteğinden yararlanılmak istenen ayı/dönemi takip eden altı ay içinde başvuruda bulunulması kaydıyla, bu talepler işleme alınacaktır.
Söz konusu destekten yararlanan işverenler, bu teşvikten yararlanılan ayda aynı sigortalı için 5510 sayılı Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan diğer sigorta primi indirimi, teşvik ve desteklerden yararlanamaz. Bu durumda, üç aylık destek süresinde destek kapsamına giren sigortalıdan dolayı kısa çalışma ödeneğinden/nakdi ücret desteğinden yararlanılan aylık ortalama gün sayısı kadar bu destekten yararlanılabileceğinden, ilgili ayda 07252 kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinde/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirilen sigortalının ayın kalan çalışma günlerinin kanun numarası seçilmeksizin düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirilmesi gerekir.
Prim desteğinden yararlanmakta olan işyerinin, farklı bir sosyal güvenlik merkezi görev alanına giren başka bir adrese nakli halinde, prim desteğinden yararlanılan sigortalılardan dolayı, üç aylık destek süresi aşılmamak kaydıyla kalan süreler için yararlanması mümkün bulunmaktadır.
Prim desteğinden yararlanılan ve İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanan tutarlar, gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gelir, gider veya maliyet unsuru olarakdikkate alınmaz.
Özel sektör işverenleri, prim desteğinden yararlanmak için aranılan şartları sağlamaları halinde, destekten yararlanılacak aya ilişkin 07252 kanun numarası seçilerek düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinin/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde SGK’ya verilip verilmediği, 07252 kanun numarası seçilerek düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinden/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden dolayı tahakkuk edecek primlerin süresinde ödenip ödenmediğine bakılmaksızın destekten yararlanılabilecektir.
· İşyerinde uygulanan kısa çalışmadan yersiz yararlanıldığının tespiti veya kısa çalışma başvurusuna yönelik uygunluk tespitinin olumsuz sonuçlanması ya da nakdi ücret desteğinden yersiz yararlandığının tespiti halinde, işyeri bu destekten yersiz yararlanmış sayılacağından, yersiz yararlanılan prim desteği tutarları 5510 sayılı Kanunun 89’uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.
Bu genelgenin “7-Aylık Ortalama Gün Sayısının Hesaplanması ve İlgili İşlemler” başlıklı bölümünde belirtilen hususlarla ilgili ortaya çıkabilecek tereddütler için Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne başvurulacaktır.








